ALBeID

Misioni

Të zbatosh shërbimet e besuara dixhitale si duhet.

ALBeID u themelua për të zbatuar Shërbimet e Besuara Dixhitale si duhet. Synimi i biznesit është të bëhet Ofrues i Kualifikuar i Shërbimeve të Besuara sipas eIDAS. Deri atëherë misioni është më i menjëhershëm: t'u tregojë qytetarëve mënyrën e duhur të zbatimit të shërbimeve dixhitale, dhe kontrollin mbi to që u takon ta kenë.

Dy parime në luftë

Prej një shekulli e tre çerekësh, që kur një bravapunues hapi më 1851 bravat “e pahapshme” të Londrës, dy ide të kundërta për sigurinë janë përballur. Siguria përmes fshehtësisë thotë se një sistem është i sigurt kur mënyra si funksionon mbahet e fshehur. Parimi i Kerckhoffs-it thotë se një sistem duhet të mbetet i sigurt edhe kur dihet gjithçka rreth tij, përveç çelësit. ALBeID mban një anë të qartë.

  1. 1851Brava që mund të hapej

    Bravapunuesi Alfred Charles Hobbs u kritikua sepse tregoi publikisht si hapeshin bravat që mendoheshin të pathyeshme. Përgjigjja e tij ishte se kriminelët dinin tashmë më shumë se ç'mund t'u mësonte ai. Fshehtësia mbante në errësirë vetëm njerëzit e ndershëm.

  2. 1883Parimi i Kerckhoffs-it

    Auguste Kerckhoffs shkroi se një sistem shifrimi nuk duhet të kërkojë fshehtësi dhe duhet të mund të bjerë në duart e armikut pa dëm. Vetëm çelësi mbetet sekret. Më 1949 Claude Shannon e riformuloi në themelet e kriptografisë moderne: armiku e njeh sistemin.

  3. Vitet 1990Linux kundër Windows

    Përballja kaloi te softueri. Burimi i hapur vuri bast se shumë sy të pavarur i gjejnë të metat më shpejt se çdo ekip i mbyllur. Softueri i mbyllur mbështetej te fshehja e kodit, dhe kritikët e tij e quajtën këtë siguri përmes fshehtësisë.

  4. Vitet 2000Hapja fiton

    Enkriptimi që mbron internetin e sotëm, përfshirë AES, u zgjodh përmes një konkursi publik të hapur, dhe çdo protokoll serioz publikohet që kushdo ta sulmojë. Edhe Microsoft sot mbështet Linux dhe publikon hapur një pjesë të madhe të kodit të vet.

Pse hapja e forcon sigurinë

Një dizajn që varet nga fshehja nuk mbron asgjë. Të metat e tij mbeten, dhe vetëm ata që i gjejnë fshehurazi mund t'i përdorin. Një dizajn i publikuar fton ekspertë të pavarur, kritikë dhe kundërshtarë të jenë të parët që kërkojnë të metat. Çdo e metë e gjetur hapur është një e metë që mund të ndreqet.

Të vetmet sekrete që mban ALBeID janë ato që duhen mbajtur: çelësat privatë, që nuk largohen kurrë nga pajisja e personit që i zotëron, dhe të dhënat personale. Dizajni, kodi, politikat, versionet që funksionojnë realisht, rregullat e qeverisjes dhe mjetet për t'i verifikuar synohen të jenë publike.

Rregullat europiane dhe rreziku i kontrollit të përqendruar

Rregullat europiane për identitetin dixhital, përfshirë eIDAS dhe Portofolin Europian të Identitetit Dixhital, frymëzohen nga të drejtat e njeriut, sovraniteti i qytetarit dhe transparenca. Njëkohësisht shihet një prirje e dukshme e kompanive të mëdha teknologjike për t'i përdorur të njëjtat rregulla si instrumente kontrolli të përqendruar, në shkallë masive.

Ky model nuk është i ri. Në çështjen antitrust të SHBA-së kundër Microsoft, në kapërcyell të shekullit, doli në dritë një shprehje që përshkruante strategjinë e kompanisë ndaj standardeve të hapura: embrace, extend and extinguish, pra përqafo, zgjero dhe shuaj. Përvetëso standardin e hapur, zgjeroje me pjesë pronësore dhe lëre versionin e hapur të shuhet sapo përdoruesit të varen nga zgjerimet. Standardet e hapura europiane për identitetin dixhital mund të pësojnë të njëjtin fat: të përqafuara nga platformat e mëdha, të zgjeruara me komponentë të mbyllur dhe të kthyera në instrumente kontrolli.

Rregullat vetë nuk vendosin cila e ardhme do të vijë. Këtë e vendos zbatimi. ALBeID i ndjek standardet europiane me përpikëri, por forca e saj nuk qëndron te përputhshmëria. Forca e saj është se çdo pjesë e punës së saj mund të kontrollohet, vlerësohet, auditohet dhe konfirmohet, ose refuzohet, pa i kërkuar leje askujt.

Çfarë do të thotë misioni në praktikë

  • Publiko punën. Dizajni, kodi dhe rregullat janë të hapura për shqyrtim nga kushdo, pa autorizim arbitrar.
  • Thuaj çfarë provohet dhe çfarë jo. Çdo sistem deklaron qartë çfarë garanton dhe ku janë kufijtë e tij.
  • Ndaj përputhshmërinë nga njohja. Asnjë status si i kualifikuar, i certifikuar apo i akredituar nuk pretendohet para se të fitohet.
  • Deklaro kontrollin e përqendruar. Aty ku pushteti është ende i përqendruar, përfshirë në duart e themeluesit, kjo thuhet hapur, bashkë me planin për ta deleguar.
  • Mirëprit kritikun. Audituesi nuk ka pse të jetë mik. Një vëzhgues që verifikon të njëjtin rezultat e forcon atë.

Një shënim nga themeluesi

I gjej rregullat e BE-së, përfshirë eIDAS dhe EUDI Wallet, të frymëzuara nga të drejtat e njeriut, sovraniteti i qytetarit dhe transparenca. Por ndiej edhe prirjen e kompanive të mëdha teknologjike për t'i përdorur për kontroll masiv të përqendruar. Mbajtja e gjërave të fshehta me justifikimin se kështu mbahen të sigurta, sipas meje, nuk qëndron.

E di se kjo është bindja e shumë njerëzve anembanë botës. Duke e bërë punën time publike, shpresoj se shumë do t'i bashkohen, dhe se, kur të vijë koha, kjo faqe do të kalojë nga veta e parë njëjës në vetën e parë shumës.

Armando Vrushi, themelues i ALBeID OÜ

Parimi

Asgjë nuk pranohet sepse është deklaruar.

Çdo person ka të drejtën dhe mundësinë reale të gjykojë nëse një deklaratë përputhet me realitetin. Projekti qytetar pas punës së ALBeID ekziston për ta bërë këtë parim të zakonshëm.

Lexo për projektin →